Gedachten over een echt vrije samenleving


2 reacties

Verrutting

In de Volkskrant van 30 mei 2015 vraagt Ariejan Korteweg zich af wie Mark Rutte nou eigenlijk is. Hij belicht het fenomeen van meerdere kanten maar moet uiteindelijk vaststellen “dat er amper een volk op aarde is dat zijn regeringsleider zo slecht kent”. Hij is die onbekende die ’s zondags het vlees aansnijdt, faraway so close.

Hij beleeft Nederland als “een waanzinnig gaaf land” op dezelfde manier als Amerikanen hun “great nation”.  Hij spreekt over de tragedie in de Middellandse Zee met dezelfde sensibiliteit  als Amerikanen “love you dad” zeggen. Hij maant zijn onderdanen eerst een baan te gaan zoeken i.p.v. WW aan te vragen, ofschoon dat volgens het UWV binnen een week moet gebeuren. Hij marginaliseert de Griekse tragedie tot een half procent van onze export en beschouwt visie als een olifant die het uitzicht belemmert.

Ik ben bang dat er gewoon niet meer is dan de zielloze oppervlakkigheid die we iedere dag te zien krijgen. Er is gewoon geen pathos, geen charisma, geen bezieling, alleen dorre logica en rationaliteit, opgeleukt door wat met het hoofd beleden emoties. Een boze premier werkt dan evenmin, Ik kon in ieder geval een glimlach niet onderdrukken toen ik hem, uiteraard op het juiste moment recht in de camera kijkend, de relschoppers in de Schilderswijk boos voor achterlijke gladiolen zag uitmaken. Wat zullen ze daar geschrokken zijn!

Onze premier is het prototype van wat Alessandro Barrico in zijn boek de Barbaren de “homo horizontalis” noemt. Hij is het voor iedereen zichtbare voorbeeld van de moderne DWDD-mens die op zijn rusteloze zoektocht alles  maar even kan aanraken.

Ik noem het verrutting en dat is familie van economisering.

Lees verder

Advertenties


Een reactie plaatsen

Voorspellen

Er is niets dat we met een grote mate van nauwkeurigheid kunnen voorspellen. Vandaag nog wachtte heel New York tevergeefs op de zwaarste sneeuwstorm in haar geschiedenis. We weten goed beschouwd alleen maar zeker dat voorspellingen nooit zullen uitkomen, die van economen voorop. Wat ze voorzien komt nooit uit en wat gebeurt hebben ze zelden voorzien.

Klaas Knot, hoofddirecteur van de Nederlandse Bank, heeft het in een recent interview met de Volkskrant nu ook echt toegegeven: “We weten het gewoon niet! “. Met “het” bedoelt Knot de reactie van de economie op investeringen, bezuinigingen en het openzetten van de geldkraan.

Hoe komt het dat economen niet kunnen voorspellen?

Lees verder


1 reactie

Piketty

Zoveel is zeker, Piketty heeft zijn vinger op een gevoelige plek weten te leggen. Het geld in de wereld hoopt zich op in de handen van een kleine elite. De rijken worden rijker, de massa heeft het nakijken. Dat kan niet goed gaan want het verleden leert dat ongelijkheid een voedingsbodem is voor narigheid.

Piketty analyseert dat ongelijkheid tussen mensen toeneemt doordat de opbrengst van vermogen sneller groeit dan de economie (r>g).

Maar waarom is dat zo?

Het kan bijvoorbeeld niet louter het gevolg zijn van lage economische groei, want ook in China, dat uit haar voegen groeit, hoopt het geld zich op bij een beperkte groep die daarvan het meest profiteert.

Het is ook niet iets van de laatste tijd, het proces voltrekt zich volgens Piketty al eeuwen, met een korte onderbreking in de decennia na de Tweede Wereldoorlog. Niet voor niets heeft het Nederlands er een oude wijsheid voor: de duivel schijt op één hoop.

De oorzaak van het verschijnsel zit simpelweg ingebakken in het economisch systeem zelf. Dat komt doordat economie is gebouwd op eendimensionale geldlogica. Dat heeft zowel macro- als micro-economisch ingrijpende gevolgen. Lees verder


3 reacties

De robot

Ineens staat de robotisering in het brandpunt van de belangstelling of beter gezegd het verwachte ingrijpende gevolg ervan. Zwartkijkers vrezen een grootscheeps verlies van zinvolle menselijke arbeid. Optimisten kijken reikhalzend uit naar de nieuwe  werkgelegenheid want die zal er gewoon komen, net zoals na de uitvinding van de stoommachine. Toch?

De robotisering brengt  natuurlijk helemaal niets nieuws onder de zon. Het is goed beschouwd niet veel anders dan een sensor gestuurde computer.  We kennen allemaal wel dat kleine grasmaaiertje dat omkeert als het geen gras meer bespeurt. Zelf rijdende auto’s werken niet anders, zijn alleen heel veel complexer en een robot die op mensen reageert wordt ineens een beetje eng. Ik laat hier nog maar even in het midden of een robot die een oude van dagen helpt bij het aantrekken van de steunkousen als vooruitgang of teloorgang  moet worden gekenschetst. Na verloop van tijd stellen we ons die vraag toch niet meer.

Interessant is wel de vraag wat de driver achter de robotisering is.

Willie Wortel is het zeker niet. Zijn altruïstische motivatie is anderen te helpen door uit te vinden. Dat zijn uitvindingen buiten het schuurtje meestal een averechts effect hebben doet aan die intentie niet af.

Onze robot is een product van een bedrijf. Onze robot moet winst helpen maken door een markt te veroveren of kosten te besparen. Robotisering als pregnante vorm van innovatie, is niet ingegeven door altruïsme, naastenliefde of vooruitgangsgeloof. Nee, de enige echte driver achter de robotisering is (meer) geld en per saldo economische groei. Lees verder


Een reactie plaatsen

Staatsschuld

Onlangs beweerde het CPB dat anno 2080 de staatschuld kan zijn afgelost. Ik noemde dat in een vorige publicatie aanmatigend en een bij voorbaat foute voorspelling.  Maar ook dat is allerminst zeker

Zal onze staatschuld ooit worden afgelost?

Het antwoord begint met de vraag of schuld moet worden afgelost. Met die vraag begint David Graeber zijn meer dan 500 pagina’s durende antropologische studie naar het fenomeen schuld in de afgelopen 5000 jaar. Wie het heeft gelezen zal niet snel meer willen proberen een originele opmerking over het onderwerp te maken. Graeber zegt er zo’n beetje alles over wat er over te zeggen valt. En meer.

Of schuld moet worden afgelost is volgens Graeber alleen een moreel vraagstuk.

Er is zelfs volgens de economische theorie  geen enkele aanleiding om schulden af te lossen. Een bank wordt geacht financiële middelen te verstrekken die winstgevende investeringen mogelijk maken. Graeber stelt dat als een bank met zekerheid het uitgeleend geld  terug zou krijgen het hele geldsysteem niet zou werken.

Lees verder


6 reacties

2080?

Ik heb het een paar keer opnieuw gelezen maar het stond er onlangs toch echt in mijn Volkskrant: het Centraal Planbureau heeft becijferd dat in 2080 de staatsschuld kan zijn afgelost. Als we in het kader van de vooruitgang allemaal wat langer doorwerken en onze ouderen wat minder in de watten leggen dan ziet ons collectieve huishoudboekje er ineens heel veel beter uit.

Wie heeft het in godsnaam bestaan om een voorspelling te doen over een mogelijke situatie in 2080? Terwijl we nog herstellende zijn van de bancaire rechtse directe die niemand tijdig genoeg had zien aankomen om nog te kunnen ingrijpen. De voorspelling van het CPB overbrugt een periode van maar liefst 65 jaar!

Het CPB is aanmatigend en de kranten die het kritiekloos afdrukken zijn naïef en blijkbaar helermaal niet zo kritisch als zij zeggen te zijn.

Laten we ter illustratie eens 65 jaar terugkijken. Hoe zag men de toekomst in 1950? Lees verder


1 reactie

Koud

In de Volkskrant van 21 juni jl. las ik “het grote afscheidsinterview” met Bernard Wientjes. Toen ik klaar was had ik het koud.

Om te beginnen was het helemaal geen groot interview. Integendeel, het is onthutsend dat de aanvoerder van ondernemend Nederland gewoon niets opzienbarends weet te melden. De al jaren machtigste man van Nederland blijkt een wat armoedig mens. Best een beetje “lelijk” ook als tegenhanger van mooi. Wat een “mooi” mens is hoef ik niet uit te leggen. Misschien gedeformeerd door 9 jaar verblijf in het centrum van de macht?

Hij uit geen opvattingen over ethische en esthetische kwesties. Nergens doemt iets op dat op een wenkend perspectief lijkt.

Morele opvattingen zijn niet aan hem besteed, hij laat ze ruimhartig aan de politiek. Zijn enige werkelijkheid is de euro en daarvoor gaat hij zonder mankeren met om het even welke dictator op de foto.

Lees verder