Gedachten over een echt vrije samenleving


2 reacties

Verrutting

In de Volkskrant van 30 mei 2015 vraagt Ariejan Korteweg zich af wie Mark Rutte nou eigenlijk is. Hij belicht het fenomeen van meerdere kanten maar moet uiteindelijk vaststellen “dat er amper een volk op aarde is dat zijn regeringsleider zo slecht kent”. Hij is die onbekende die ’s zondags het vlees aansnijdt, faraway so close.

Hij beleeft Nederland als “een waanzinnig gaaf land” op dezelfde manier als Amerikanen hun “great nation”.  Hij spreekt over de tragedie in de Middellandse Zee met dezelfde sensibiliteit  als Amerikanen “love you dad” zeggen. Hij maant zijn onderdanen eerst een baan te gaan zoeken i.p.v. WW aan te vragen, ofschoon dat volgens het UWV binnen een week moet gebeuren. Hij marginaliseert de Griekse tragedie tot een half procent van onze export en beschouwt visie als een olifant die het uitzicht belemmert.

Ik ben bang dat er gewoon niet meer is dan de zielloze oppervlakkigheid die we iedere dag te zien krijgen. Er is gewoon geen pathos, geen charisma, geen bezieling, alleen dorre logica en rationaliteit, opgeleukt door wat met het hoofd beleden emoties. Een boze premier werkt dan evenmin, Ik kon in ieder geval een glimlach niet onderdrukken toen ik hem, uiteraard op het juiste moment recht in de camera kijkend, de relschoppers in de Schilderswijk boos voor achterlijke gladiolen zag uitmaken. Wat zullen ze daar geschrokken zijn!

Onze premier is het prototype van wat Alessandro Barrico in zijn boek de Barbaren de “homo horizontalis” noemt. Hij is het voor iedereen zichtbare voorbeeld van de moderne DWDD-mens die op zijn rusteloze zoektocht alles  maar even kan aanraken.

Ik noem het verrutting en dat is familie van economisering.

Lees verder

Advertenties


Een reactie plaatsen

Voorspellen

Er is niets dat we met een grote mate van nauwkeurigheid kunnen voorspellen. Vandaag nog wachtte heel New York tevergeefs op de zwaarste sneeuwstorm in haar geschiedenis. We weten goed beschouwd alleen maar zeker dat voorspellingen nooit zullen uitkomen, die van economen voorop. Wat ze voorzien komt nooit uit en wat gebeurt hebben ze zelden voorzien.

Klaas Knot, hoofddirecteur van de Nederlandse Bank, heeft het in een recent interview met de Volkskrant nu ook echt toegegeven: “We weten het gewoon niet! “. Met “het” bedoelt Knot de reactie van de economie op investeringen, bezuinigingen en het openzetten van de geldkraan.

Hoe komt het dat economen niet kunnen voorspellen?

Lees verder


1 reactie

Koud

In de Volkskrant van 21 juni jl. las ik “het grote afscheidsinterview” met Bernard Wientjes. Toen ik klaar was had ik het koud.

Om te beginnen was het helemaal geen groot interview. Integendeel, het is onthutsend dat de aanvoerder van ondernemend Nederland gewoon niets opzienbarends weet te melden. De al jaren machtigste man van Nederland blijkt een wat armoedig mens. Best een beetje “lelijk” ook als tegenhanger van mooi. Wat een “mooi” mens is hoef ik niet uit te leggen. Misschien gedeformeerd door 9 jaar verblijf in het centrum van de macht?

Hij uit geen opvattingen over ethische en esthetische kwesties. Nergens doemt iets op dat op een wenkend perspectief lijkt.

Morele opvattingen zijn niet aan hem besteed, hij laat ze ruimhartig aan de politiek. Zijn enige werkelijkheid is de euro en daarvoor gaat hij zonder mankeren met om het even welke dictator op de foto.

Lees verder


Een reactie plaatsen

Het lamme handje van Adam Smith

Adam Smith schreef zijn beroemde Inquiry into the Wealth of Nations, de geboorteakte van het liberaal kapitalisme,  op basis van zijn opvattingen in de Theory of Moral Sentiments.

Het eigenbelang in de kapitalistische samenleving is geen egoïsme, maar zorg voor anderen vanuit een goed begrip van de eigen positie.

Smith veronderstelt dat zijn onzichtbare hand een rechtvaardige samenleving maakt, omdat verantwoordelijke burgers op verstandige wijze hun eigenbelang nastreven. De liberale theorie van Adam Smith is een sociale theorie van individuen die wel hun eigenbelang behartigen (niet te verwarren met het vertonen van egoïstisch gedrag), maar zich tevens in hoge mate op elkaar richten. Daarbij verplaatsen ze zich in elkaars positie, voelen met de ander mee en ontlenen uiteindelijk zelfs hun eigen oordeel over goed en kwaad aan hun sociale omgeving. Smith illustreert dat met het beroemde voorbeeld van de lokale middenstanders:

“Niet van de welwil­lendheid van de slager, brouwer of bakker verwachten wij ons middagmaal, maar van de over­weging van hun eigenbelang. Wij doen geen beroep op hun goedheid, maar op hun eigenliefde, en wij onderhouden hen niet over onze behoeften, maar over hun belangen”.

Als economen en politici naar zijn theorie verwijzen dan zien ze gemakshalve twee dingen over het hoofd: Lees verder


Een reactie plaatsen

Goed voorbeeld doet goed volgen

Mensen zijn van nature gehoorzaam, zo stelde Milgram ooit proefondervindelijk vast. Mensen hebben ook sterk de neiging om hun opvattingen en gedrag aan te passen  aan de meerderheid. Ze letten heel erg op het gedrag van anderen.

Mensen zijn toch in de eerste plaats kuddedieren.

Mirre Stallen c.s.verbonden aan Radboud Universiteit Nijmegen, concluderen in een recent artikel in Economisch Statistische Berichten dat hier meer gebruik van kan worden gemaakt. De beïnvloeding door “droge informatie” wordt namelijk sterk overschat. De band met de groep kan daarentegen eenvoudig worden gemanipuleerd. Een paar voorbeelden:

  • mensen blijken vrij gemakkelijk mee te gaan in het gedrag van de groep met dezelfde kleur hesje.
  • in het Deense Roskilde wijzen groene voetstappen op de stoep de weg naar openbare afvalbakken. De hoeveelheid straatvuil is met 46% afgenomen.

Vlinderlicht  ziet verplicht vrijwilligerswerk als een manier om nieuwe sociale normen te ontwikkelen.   Lees verder


Een reactie plaatsen

Economische groei is een verstikkende verplichting

Geld wordt door banken met een simpele administratieve handeling “uit het niets” gecreëerd. Alle geld op aarde is schuld aan een bank. Dat is inmiddels een publiek geheim maar slechts het halve verhaal. De andere helft gaat over de rente. De enige plaats waar leners geld kunnen krijgen om de rente te betalen, is uit de geldhoeveelheid van de totale economie. Maar die bestaat al helemaal uit schuld en dus zijn overal in de wereld leners op jacht naar geld om hun rente te kunnen betalen. Geld dat er niet is. En wat is dus de enige uitweg? Er moet nieuw geld worden gemaakt.

De geldhoeveelheid neemt dus uit zichzelf toe.

Als centrale banken ten bate van het economisch verkeer tegelijkertijd proberen de waarde van geld te stabiliseren dan moet die grotere geldhoeveelheid gebaseerd zijn op een grotere economie.

Groei is geen vrije keuze maar een verstikkende verplichting.

Dat is het echte probleem achter de (financiële) crisis. Lees verder


Een reactie plaatsen

Bruto Binnenlands Product is aan vervanging toe

Het Bruto Binnenlands Product (BBP) is aan vervanging toe. Het BBP meet niet hoe ons economisch systeem er echt voor staat want kosten en opbrengsten worden vrolijk bij elkaar opgeteld.

In ons economisch systeem is het gewoon aantrekkelijk om zoveel mogelijk rotzooi en problemen te maken, want het opruimen en oplossen ervan tellen we gewoon op bij het resultaat!

Dit is schokkend en het strookt ook helemaal niet met de principes van de burgerlijke samenleving die Thomas Hobbes enkele eeuwen geleden bedacht en die nog steeds het grondpatroon van de huidige westerse samenlevingen vormen. Hij heeft enkele eeuwen geleden al goed begrepen, dat een menselijke samenleving die de natuur wenst te overheersen en wordt gestuurd door optimalisatie van eigenbelang, niet uit zichzelf ordentelijk zal functioneren. De mens is de mens een wolf en daarom moet de staat ons tegen onszelf in bescherming nemen en van alles regelen en controleren om te voorkomen dat de zaak uit de hand loopt. De activiteiten die daarmee gepaard gaan zijn economisch gezien kosten.

Vlinderlicht heeft een poging gedaan om de kosten van ons economisch systeem te kwantificeren en via die weg het Netto Binnenlands Product te bepalen. De conclusies zijn schokkend.

In de periode 1969 – 2009 zijn de kosten 50% harder gegroeid dan de opbrengsten.

De echte economische groei is dus veel minder florisant dan  gedacht.

Het economisch systeem begint in zijn eigen tegendeel te verkeren.

Lees verder